المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
311
التنبيه والإشراف ( فارسي )
ذكر حوادثى كه پس از قتل مروان بر بنى اميه گذشت و پراكنده شدنشان در ولايات و علت اينكه عبد الرحمن بن معاوية بن هشام و فرزندانش تا بوقت حاضر بر اندلس حكومت يافتهاند و مطالب مربوط بدان وقتى مروان بن محمد بن مروان كشته شد ، بنى اميه از بيم جان در ولايات پراكنده شدند زيرا عبد الله بن على بن عبد الله بن عباس بن عبد المطلب بر ساحل رود ابى فطرس فلسطين نزديك بهشتاد تن از آنها را قطعه قطعه كرد ، برادرش داود بن على نيز در حجاز چنين كرد و در حدود همين شمار را بصورتهاى گونهگون قطعه قطعه كرد . وقتى مروان كشته ميشد دو پسرش عبد الله و عبيد الله كه هر دو عنوان وليعهدى داشتند با وى بودند و با جمعى از كسان و بستگان و خاصان خود و گروهى از خراسانيان طرفدار بنى اميه كه به آنها پيوسته بودند بگريختند و سوى اسوان صعيد مصر رفتند و بر ساحل نيل راه پيمودند تا وارد سرزمين نوبه و احابش شدند ، و از سرزمين بجه گذشته رو به باضع نهادند كه بر كنارهء درياى قلزم بود و با اقوام سر راه جنگها و زد و خوردها داشتند و برنج و زحمت بسيار افتادند . عبيد الله بن مروان با جمعى از همراهان بدست دشمن يا از عطش و رنج هلاك شدند و باقيماندگان سختيها و شگفتىهاى گونهگون ديدند . عبد الله بن مروان با كسانى كه نجات يافته بودند